Spider-Man/Örümcek Adam

Örümcek Adam’ın benzer kahramanlardan farklı olduğu konusunda bir fikir birliği var gibi görünüyor. Örümcek Adam/Peter Parker ne Superman gibi uzaylı ne de Batman gibi varlıklı. Genç, sarsak, kızlarla arası kötü, çekingen, “inek”. Bayağı insan yani. Ama bir yandan da Örümcek Adam işte. Güçlü, cesur, kızların hayran olduğu kahraman.

Bir de şu var tabii: Örümcek Adam aynı anda hem bir şey hem de o şeyin tam zıttı. Peter Parker ve Örümcek Adam’ın toplamı tam bir bütün ediyor. Bu da insanoğlunun en büyük özlemi, hatta bir anlamda hayatının manası.

Örümcek Adam’ın düşmanı Yeşil Cin/Norman Osborne’a gelince, o korku sinemasının meşhur “çılgın bilimadamı”. Şirketinin henüz son aşamasına ulaşmamış bir deneyinde kobaylık yapınca Yeşil Cin’e dönüşüyor.

Örümcek Adam ve Yeşil Cin ortak yönleri ve karşıtlıklarıyla güzel bir ikili aslında. İkisi de “çift kişilikliler” ama Örümcek Adam olmak Peter Parker için hem bir şans hem de bir lanet (çünkü “büyük güç, büyük sorumluluklar getirir”), Osborne’la Yeşil Cin arasındaki ilişki ise daha karmaşık. Osborne bir yandan Yeşil Cin’den nefret edip onu durdurmaya çalışıyor, bir yandan da yaptıklarına bayılıp kölesi olmaya can atıyor. Bu fark iyilikle kötülüğün doğası üzerine bir saptama gibi: İyilik uyumlu ve uzlaşıcı, kötülükse teslim alıcı ve buyurgan.

Osborne’la Örümcek Adam’ın amcası ve yengesini yan yana koyunca, filmin bir başka motifi ortaya çıkıyor: Ortalama Amerikalı’yla büyük kapitalist Amerikalı arasındaki çelişki. Bu, Amerikan toplumunun ve sinemasının takıntılarındandır. “Örümcek Adam”, “Amerika’nın kalbi” denen ortalama Amerikalı’yı, “dürüst biçimde yaşamak ve çocuklarını yetiştirmekten başka bir şey düşünmeyen, iyi kalpli insanlar”, Osborne ve benzerlerini ise “ahlaki değerden yoksun paragözler” olarak niteleyip cephedeki yerini alıyor.

Hepsinin üstüne Peter Parker’ın öksüz, düşmanı Osborne’un ise en yakın arkadaşı Harry’nin babası olmasından ve Osborne’un Peter’ı daha “kendine uygun” bir evlat olarak görmesinden mütevellit bir Ödipal şerbet de var. Ama o da filmin diğer motifleri gibi fazla işlenmemiş, öksüz bırakılmış.

Hollywood’un en iyi senaristlerinden David Koepp’in senaryosu, bu tür filmlerin bildiğimiz yapısı ve olay örgüsüne hiç dokunmuyor, hikayeyi onlara uydurmayı tercih ediyor. Zaten iyi senaristler bu tür projelere genellikle filmi adam etmek için değil, büsbütün pespayeleşmesini önlemek için getiriliyorlar.Yine de insan Koepp’in geldiği yere başka bir hava getirmesini bekliyor. Mesela “Mission Impossible/Görevimiz Tehlike”de yaptığı gibi.

Yönetmen Sam Raimi de yeteneklerinin küçük bir bölümünü sergilemiş. Gerçi bu bile filmi ayakta tutmaya yetiyor ama şahsen adı geçen diğer isimlerin, örneğin James Cameron ya da Jan De Bont’un yönetmediği iyi olmuş diyemem. Raimi’nin enfes yönetmenliğinin tadına bakmak isteyenler “The Quick and The Dead/Hızlı ve Ölü”ye buyursunlar bence.

Raimi ve Koepp belli ki öncelikle Örümcek Adam hayranlarını tatmin etmeyi amaçlamışlar. Biliyorsunuz bu tür filmlerde, uyarlanan eserin hayranları filmin etrafında sıkı bir güvenlik çemberi oluşturup ilk kontrolleri yapıyorlar. Esere sadık kalındı mı? Oyuncular karakterlere uygun mu? Filanca diyalog kullanıldı mı? Ama bu sorular bir filmi değerlendirmek için yeterli değil.

Tabii bunlar seyircinin filmi sevmeyeceği anlamına gelmiyor. Benim izlediğim seansta salonu dolduran seyirciler filmin birçok sahnesine (Parker’ın arkadaşlarını dövmesi, Mary Jane’i öpmesi vb.) alkışlar ve tezahüratlarla yanıt verdi. Umarım sebebi erkeklerin Peter Parker kadar ezik olması, kızlarınsa Mary Jane gibi aşık olacak bir süper kahraman beklemesi değildir.

(Sinema, Temmuz 2002)

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s