Seyir Defteri: Alien vs. Prometheus

Uyanmadan önce: Sigourney Weaver “Alien”da

“Alien” soru sormuyor, hikaye anlatıyor. Ama o hikayeyi öylesine temel meselelerle donatıyor ki kendi doğallığıyla ortaya çıkan onlarca soruyu 30 yıldır tartışmaya devam ediyoruz. “Prometheus” hikaye kurmakla değil soru sormakla uğraşıyor. Sorduğu soruların bilimkurgu sinemasının yıllar önce tükettiği beylik sorular olması da cabası (“Tanrı var mı?”, “Robotlar hissedebilir mi?”). İşin ilginci, bizzat Ridley Scott iki başyapıtla (“Alien” ve “Blade Runner”) bu soruları 30 yıl önce paketleyip bir kenara koydu.

“Alien” bir şey anlatmaya uğraşmıyor, o yüzden çok şey söylüyor. “Prometheus” öyle hararetle, o kadar çok şey anlatmaya çalışıyor ki sonuçta ne bir şey söylemiş oluyor, ne de seyirciye söyleyecek bir şey bırakıyor.

“Alien”ın karakterleri “dümdüz” konuşuyorlar, tam da bu yüzden çok derinler. “Prometheus”un karakterleri koca koca “felsefi” soruları telaffuz edip duruyorlar, tam da bu yüzden insandan çok robota benziyorlar.

“Alien” daha çok yakın ve orta ölçekte planlarla ilerliyor, çünkü en çok önemsediği şey karakterleri. “Prometheus” sık sık genel planlara başvuruyor, çünkü en önemsediği şey gezegenleri, dağları, şelaleleri ve uzay gemileri. Yarattığı dünyanın “ihtişamı” gözlerini alıyor, karakterler dahil başka bir şeye pek bakamıyor.

“Alien”’da müzik yok denecek kadar az çünkü filmin ihtiyacı yok. Aksine, kurduğu yapı ve hikayesini anlatma biçimi müziği dışlıyor, gereksiz kılıyor. “Prometheus”’da bol bol müzik var, çünkü müzik tarafından doldurulması gereken pek çok boşluk var.

“Alien” ve “Prometheus”’u karşılaştırmaya gerek yok, karşılaştırılacak halleri de yok. Ne yapalım ki “‘Prometheus’, ‘Alien’ın öncülü” diye biz demedik, onlar dedi.

Reklamlar

3 responses to “Seyir Defteri: Alien vs. Prometheus

  1. Dün Prometheus’a hazırlık olması açısından Alien’ı yeniden izledim. Açıkçası bu filmin neden bu kadar büyütüldüğünü halen anlayamıyorum. Bu üçüncü izleyişim. Bunun üstüne farklı zamanlarda on kere daha izlerim belki. Seviyorum ama etrafta dolaşan “derin bir film” olduğuna dair söylemlere pek anlam veremiyorum. Zamanı için ve o zaman söyledikleri (neyi ne kadar söyleyebildiği de tartışılır) adına belli bir kriterin üstünde olabilir ama yine de “film şunu o kadar iyi bir şekilde anlatıyor ki..” diyebileceğim hiçbir şey yok. Yukarıda Alien’daki karakter derinliğinden bahsetmişsiniz. Açıkçası ben öyle bir şey de göremedim. Karakterlerin üzeri bir örtüyle kaplanmış denli gizemli bir hava var, bu mudur derinliği ortaya koyan? Filmin diyalog örgüsü de yerlerde ayrıca…

    Yukarıda yazdığınız 30 yıldır tartıştığımız o temel meseleler nedir?

    Ben arkadaşımla Alien’ı izleyip ne tartışabilirim? 2001: A Space Odyssey’i izlediğimde günlerce tartışabiliriz misal..

    • “Şunu o kadar iyi anlatıyor ki” diyemeyebiliriz. “Alien” bir şeyi “anlatan” bir film değil, bir şeyler “üzerine” bir film, bu ikisi arasında önemli bir fark var. “Onlar nedir?” derseniz “kadınlık” ve “annelik” olarak iki ana başlıkta özetleyebiliriz (buradan da “yaratma/yaradılış”a ve “Tanrı”ya gidiyor tabii). Dilerseniz şu iki link sözkonusu tartışmalar için giriş kapısı olabilir: http://www.top10films.co.uk/archives/1600, http://popculture.knoji.com/alien-a-critical-analysis-of-ridley-scotts-classic-scifi-horror-film/. Bu işin düşünsel tarafı. Sinematografi tarafına gelince, “Alien” bilimkurgudaki bir alt türün ve kimi senaryo, sanat yönetimi, prodüksiyon tasarımı tercihlerinin kurucu filmi adeta. Bu belki “ne anlattığı”ndan daha da önemli.

  2. Prometheus’u geç de olsa bu gece seyrettik. Beklentimiz büyük değildi, ama bu kadar da hayal kırıklığı beklemiyorduk. Bu yazını daha önce okumuştum, şimdi daha anlamlı oldu.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s